Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Xây dựng mô hình giáo dục nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Đắk Lắk”, có sự tham gia đồng chủ nhiệm của TS. Vũ Thị Thanh Minh – nhà khoa học thuộc Trường Đại học Thành Đô – cùng PGS.TS. Ngô Quang Sơn và thành viên chính PGS.TS. Phan Thị Thanh Thảo, đã được nghiệm thu và đăng ký kết quả nghiên cứu trong năm 2025.
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng giáo dục bảo tồn văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ, từ đó đề xuất mô hình giáo dục phù hợp với đặc điểm văn hóa và điều kiện thực tiễn của địa phương. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp giáo dục gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Kết quả nghiên cứu được nghiệm thu và đăng ký tại cơ quan quản lý nhà nước
Năm 2025, nhiệm vụ nghiên cứu “Xây dựng mô hình giáo dục nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Đắk Lắk” đã được đánh giá, nghiệm thu và đăng ký kết quả nghiên cứu với số 177/25/2025/ĐK-KQKHCN.
Nhiệm vụ do Trung tâm Bồi dưỡng kiến thức Công tác dân tộc thuộc Học viện Dân tộc chủ trì, với PGS.TS. Ngô Quang Sơn và TS. Vũ Thị Thanh Minh đảm nhiệm vai trò đồng chủ nhiệm; PGS.TS. Phan Thị Thanh Thảo tham gia với vai trò thành viên chính của nhóm nghiên cứu. Trong đó, TS. Vũ Thị Thanh Minh là nhà khoa học thuộc Trường Đại học Thành Đô.
Trong quá trình triển khai, nhiệm vụ được theo dõi, kiểm tra và đánh giá tiến độ thực hiện. Theo lịch công tác của Học viện Dân tộc, ngày 05/3/2025, Học viện tổ chức họp Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở đối với nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh Đắk Lắk, dưới sự chủ trì của lãnh đạo Học viện.
Việc hoàn thành nghiệm thu và đăng ký kết quả đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh. Kết quả đề tài góp phần bổ sung cơ sở khoa học về thực trạng giáo dục bảo tồn văn hóa truyền thống, đồng thời cung cấp những định hướng chuyên môn phục vụ việc nghiên cứu, xây dựng mô hình giáo dục phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương.
Đề xuất mô hình giáo dục bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa từ thực tiễn địa phương
Đắk Lắk là địa bàn có sự đa dạng về thành phần dân tộc và các giá trị văn hóa truyền thống. Đối với các dân tộc thiểu số tại chỗ, bản sắc văn hóa được thể hiện qua ngôn ngữ, phong tục, tập quán, lễ hội, nghệ thuật dân gian và các hình thức sinh hoạt cộng đồng. Những giá trị này được lưu giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ và gắn bó mật thiết với đời sống của người dân.
Tuy nhiên, trước những thay đổi về điều kiện kinh tế, xã hội và môi trường sống, việc duy trì và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống đang đặt ra những yêu cầu mới, đặc biệt trong công tác giáo dục thế hệ trẻ.
Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài tập trung nghiên cứu vai trò của giáo dục trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số tại chỗ, làm rõ những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục văn hóa truyền thống và đề xuất mô hình phù hợp với đặc điểm của địa phương.
Các nội dung nghiên cứu hướng đến việc xác định nội dung, phương thức tổ chức giáo dục văn hóa truyền thống; phát huy vai trò của gia đình và cộng đồng trong truyền dạy các giá trị văn hóa; đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa cơ sở giáo dục với môi trường văn hóa bản địa.
Trong đó, việc kết hợp giáo dục tại nhà trường với các hoạt động trải nghiệm, thực hành văn hóa tại cộng đồng là một hướng tiếp cận đáng quan tâm. Thông qua sự tham gia của người dân, nghệ nhân và những người am hiểu văn hóa truyền thống, hoạt động giáo dục có thể tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận, tìm hiểu và hình thành ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình.
Bên cạnh nội dung và phương pháp giáo dục, việc xây dựng mô hình còn đặt ra yêu cầu về sự phối hợp giữa cơ sở giáo dục, gia đình, cộng đồng và các cơ quan, tổ chức liên quan. Sự phối hợp này có ý nghĩa trong việc xác định những giá trị văn hóa cần ưu tiên bảo tồn, lựa chọn hình thức truyền dạy phù hợp và bảo đảm tính khả thi khi triển khai tại địa phương.
Với vai trò đồng chủ nhiệm, TS. Vũ Thị Thanh Minh – nhà khoa học thuộc Trường Đại học Thành Đô – cùng PGS.TS. Ngô Quang Sơn và các thành viên nhóm nghiên cứu, trong đó có PGS.TS. Phan Thị Thanh Thảo với vai trò thành viên chính, đã tham gia nghiên cứu thực trạng, xác định những vấn đề đặt ra và đề xuất mô hình giáo dục nhằm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Đắk Lắk.
Thông qua nhiệm vụ nghiên cứu, các nhà khoa học đã góp phần cung cấp luận cứ chuyên môn cho việc xem xét, xây dựng các giải pháp giáo dục văn hóa truyền thống phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và đặc điểm văn hóa của địa phương.
Kết quả nghiên cứu được nghiệm thu và đăng ký trong năm 2025 là cơ sở để các đề xuất của đề tài tiếp tục được xem xét, tham khảo trong quá trình xây dựng chương trình, mô hình và kế hoạch giáo dục bảo tồn văn hóa tại địa phương.
Sự tham gia của TS. Vũ Thị Thanh Minh trong nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh cũng thể hiện định hướng gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn của Trường Đại học Thành Đô, qua đó phát huy năng lực chuyên môn của đội ngũ nhà khoa học trong việc nghiên cứu, đề xuất giải pháp phục vụ công tác giáo dục, bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế – xã hội.
Trường Đại học Thành Đô
Địa chỉ: Km15, Quốc lộ 32, Hoài Đức, Hà Nội.
Hotline: 0934 07 8668 – 0243 386 1601
Website: https://thanhdo.edu.vn/
