ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BÌNH ĐẲNG GIỚI TẠI VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TỈNH HÀ GIANG

Nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Ảnh hưởng của luật tục đến bình đẳng giới ở vùng dân tộc thiểu số tỉnh Hà Giang: Thực trạng và giải pháp”, do TS. Vũ Thị Thanh Minh – nhà khoa học thuộc Trường Đại học Thành Đô – làm Chủ nhiệm, đã được nghiệm thu và đăng ký kết quả nghiên cứu trong năm 2025. 

Đề tài tập trung làm rõ những ảnh hưởng của luật tục đối với việc thực hiện bình đẳng giới, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục những rào cản về văn hóa, xã hội và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu được nghiệm thu và đăng ký tại cơ quan quản lý nhà nước

Ngày 17/9/2025, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tuyên Quang đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước số 10-2025/GCN-SKHCN đối với đề tài “Ảnh hưởng của luật tục đến bình đẳng giới ở vùng dân tộc thiểu số tỉnh Hà Giang: Thực trạng và giải pháp”, mã số ĐTXH.HG-04/2022.

Đây là nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh do Viện Chiến lược và Chính sách Dân tộc (nay là Viện Chiến lược và Chính sách Dân tộc và Tôn giáo) chủ trì, với TS. Vũ Thị Thanh Minh, nhà khoa học thuộc Trường Đại học Thành Đô, đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm đề tài.

Theo hồ sơ đăng ký kết quả, nhiệm vụ đã được Hội đồng đánh giá, nghiệm thu chính thức cấp tỉnh xem xét tại cuộc họp ngày 10/6/2025. Hội đồng được thành lập theo Quyết định số 741/QĐ-UBND ngày 22/5/2025 của UBND tỉnh Hà Giang.

Việc hoàn thành nghiệm thu và đăng ký kết quả đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu. Kết quả đề tài cung cấp thêm cơ sở khoa học để nhận diện những vấn đề đặt ra trong thực hiện bình đẳng giới tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời đề xuất các hướng giải quyết phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Đề xuất giải pháp thực hiện chính sách bình đẳng giới từ thực tiễn địa phương

Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, luật tục, phong tục và tập quán có ảnh hưởng đến nhiều phương diện của đời sống, từ quan hệ gia đình, hôn nhân đến vai trò của phụ nữ trong cộng đồng. Bên cạnh những giá trị văn hóa cần được gìn giữ, một số tập quán và quan niệm truyền thống có thể tạo ra rào cản đối với việc thực hiện quyền bình đẳng giữa nam và nữ.

Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của luật tục đối với bình đẳng giới, làm rõ những vấn đề liên quan đến định kiến giới, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và sự tham gia của phụ nữ vào quá trình ra quyết định trong gia đình, cộng đồng.

Trên cơ sở nghiên cứu, các định hướng giải pháp được đề cập tập trung vào việc hoàn thiện và cụ thể hóa chính sách đối với phụ nữ, trẻ em gái; nâng cao nhận thức của cộng đồng về bình đẳng giới; phát huy vai trò của phụ nữ dân tộc thiểu số trong đời sống kinh tế, xã hội và bảo tồn văn hóa.

Một nội dung đáng chú ý là việc lồng ghép các quy định về bình đẳng giới vào hương ước, quy ước cộng đồng, gắn với hoạt động tuyên truyền, vận động nhằm từng bước thay đổi những tập quán không còn phù hợp. Bên cạnh đó, việc tăng cường theo dõi, giám sát quá trình thực hiện chính sách cũng được đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả các chương trình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái tại địa phương.

Những định hướng này cho thấy yêu cầu kết hợp giữa quy định pháp luật với đặc điểm văn hóa, xã hội của từng cộng đồng dân cư. Việc thực hiện chính sách bình đẳng giới không chỉ cần những quy định phù hợp mà còn đòi hỏi sự tham gia của chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị – xã hội và người dân trong quá trình triển khai.

Trao đổi, tham vấn giải pháp với cơ quan quản lý và các tổ chức tại địa phương

Trong quá trình thực hiện đề tài, ngày 06/9/2024, tại thành phố Hà Giang, Viện Chiến lược và Chính sách Dân tộc đã phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hà Giang và Tỉnh đoàn tổ chức Hội thảo “Thực trạng ảnh hưởng của luật tục và giải pháp thực hiện bình đẳng giới ở vùng dân tộc thiểu số tỉnh Hà Giang”.

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các sở, ban, ngành, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, các tổ chức chính trị – xã hội cùng các chuyên gia, nhà khoa học. Đây là diễn đàn để các bên trao đổi kết quả nghiên cứu, phản ánh những khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách và thảo luận các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

Tại hội thảo, TS. Vũ Thị Thanh Minh – Chủ nhiệm đề tài – đã trình bày báo cáo đề dẫn, nêu những ảnh hưởng của luật tục, phong tục và tập quán đối với quyền, cơ hội và vị thế của phụ nữ trong gia đình và cộng đồng.

Các ý kiến thảo luận tập trung vào những vấn đề đặt ra trong thực hiện bình đẳng giới, đồng thời đề cập đến các biện pháp hoàn thiện chính sách, đổi mới hoạt động truyền thông, phát huy vai trò của phụ nữ dân tộc thiểu số và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong quá trình thực hiện.

Việc trao đổi trực tiếp với đại diện các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức chính trị – xã hội giúp kết nối kết quả nghiên cứu với kinh nghiệm thực tiễn tại địa phương. Những thông tin và ý kiến chuyên môn được chia sẻ tại hội thảo là cơ sở tham khảo để tiếp tục xem xét, hoàn thiện các khuyến nghị của đề tài.

Đóng góp của nhà khoa học Đại học Thành Đô trong nghiên cứu phục vụ chính sách

Với vai trò Chủ nhiệm nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh, TS. Vũ Thị Thanh Minh, nhà khoa học thuộc Trường Đại học Thành Đô, đã tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, nhận diện những vấn đề ảnh hưởng đến bình đẳng giới và đề xuất giải pháp phục vụ công tác thực hiện chính sách tại địa phương.

Từ việc nghiên cứu thực trạng đến trao đổi kết quả với các cơ quan quản lý, tổ chức chính trị – xã hội và chuyên gia, hoạt động này thể hiện sự tham gia của nhà khoa học trong việc cung cấp luận cứ chuyên môn cho quá trình xem xét, hoàn thiện các giải pháp chính sách.

Kết quả nghiên cứu được nghiệm thu và đăng ký chính thức năm 2025 là cơ sở ghi nhận việc hoàn thành nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh. Đồng thời, các nội dung nghiên cứu và khuyến nghị của đề tài được tham khảo trong công tác quản lý, tuyên truyền và tổ chức thực hiện chính sách bình đẳng giới tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Sự tham gia của TS. Vũ Thị Thanh Minh trong nhiệm vụ nghiên cứu này cũng thể hiện định hướng gắn hoạt động nghiên cứu khoa học với những vấn đề thực tiễn của Trường Đại học Thành Đô, qua đó phát huy năng lực chuyên môn của đội ngũ nhà khoa học trong việc đóng góp ý kiến, đề xuất giải pháp phục vụ công tác quản lý và phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.