VIỆN NGÔN NGỮ – VĂN HOÁ – QUỐC TẾ TẬP HUẤN ỨNG DỤNG TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI): NÂNG CAO NĂNG LỰC SỐ VÀ THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG AI CÓ TRÁCH NHIỆM

Chương trình tập huấn ứng dụng AI tại Viện hướng đến nâng cao nhận thức, phát triển năng lực sử dụng AI hiệu quả, đồng thời từng bước hình thành các sản phẩm và quy trình làm việc có sự hỗ trợ của AI.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong giáo dục, nghiên cứu và hoạt động chuyên môn, việc trang bị kiến thức, kỹ năng ứng dụng AI cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên trở thành yêu cầu thiết thực. 

Với tinh thần “Learning by Doing”, buổi tập huấn không chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức mà chú trọng trải nghiệm, thực hành và trao đổi từ những tình huống cụ thể. Qua đó, cán bộ, giảng viên, nhân viên có thêm cơ sở để lựa chọn cách sử dụng AI phù hợp với từng nhiệm vụ, đồng thời nhận diện rõ trách nhiệm của con người đối với kết quả do AI hỗ trợ tạo ra.

Xuyên suốt chương trình, tinh thần “AI hỗ trợ – Con người kiểm soát – Con người chịu trách nhiệm” tiếp tục được nhấn mạnh, hướng tới hình thành thói quen sử dụng AI chủ động, có kiểm chứng và có trách nhiệm trong giảng dạy, nghiên cứu, quản lý và công tác chuyên môn.

Trang bị kiến thức nền tảng, làm chủ kỹ năng giao việc cho AI

Tại chuyên đề đầu tiên – “Làm thế nào để hiểu được khả năng, giới hạn của AI, từ đó biết cách giao việc cho AI và sử dụng AI có trách nhiệm”, cán bộ, giảng viên tiếp cận những kiến thức cơ bản về AI và Generative AI, tìm hiểu khả năng, giới hạn của công nghệ, cũng như hiện tượng AI tạo ra thông tin không chính xác (hallucination). Đặc biệt, chương trình hướng dẫn cấu trúc xây dựng câu lệnh (prompt) hiệu quả, bao gồm vai trò, bối cảnh, nhiệm vụ, yêu cầu, định dạng đầu ra và tiêu chí chất lượng.

Thông qua các ví dụ minh họa và hoạt động thực hành, người tham gia được hướng dẫn cách giao nhiệm vụ cụ thể cho AI, từ đó tạo ra các câu lệnh phù hợp với yêu cầu công việc thực tế.

Sử dụng AI có trách nhiệm, bảo đảm an toàn và tính chính xác

Bên cạnh kỹ năng sử dụng, chương trình nhấn mạnh các nguyên tắc “Responsible AI – ứng dụng AI có trách nhiệm”. Các nội dung được trao đổi tập trung vào kiểm chứng thông tin và nguồn dữ liệu; bảo mật, quyền riêng tư; bản quyền và sở hữu trí tuệ; liêm chính học thuật; tính minh bạch và vai trò giám sát của con người.

Chuyên đề 2 “Trải nghiệm dùng AI và hướng dẫn thực hành AI trong giảng dạy và công tác”, mang đến những hướng dẫn và trải nghiệm thực hành cụ thể, giúp cán bộ, giảng viên, nhân viên từng bước đưa AI vào hỗ trợ hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và các nhiệm vụ chuyên môn.

Thông qua các tình huống thực tế, cán bộ, giảng viên, nhân viên được hướng dẫn nhận diện rủi ro, xây dựng thói quen kiểm tra đầu ra của AI và chủ động kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi sử dụng. Đây là nền tảng quan trọng để AI trở thành công cụ hỗ trợ đáng tin cậy, không thay thế tư duy chuyên môn và trách nhiệm của con người.

Chuyển hóa kiến thức thành các ứng dụng AI trong công việc chuyên môn

Một trọng tâm của chương trình là định hướng ứng dụng AI vào những nhiệm vụ cụ thể trong hoạt động của Viện, với ba nhóm ưu tiên: AI cho giảng dạy và học tập; AI cho nghiên cứu và hoạt động học thuật; AI cho đánh giá, hành chính và hỗ trợ người học.

Từ định hướng này, chương trình giới thiệu ba trường hợp ứng dụng (Use Case) tiêu biểu: AI hỗ trợ thiết kế bài giảng và học liệu (AI-assisted Lesson & Material Design); AI hỗ trợ quy trình nghiên cứu (AI-assisted Research Workflow); AI hỗ trợ đánh giá và phản hồi (AI-assisted Assessment & Feedback).

Người tham gia được khuyến khích xác định ít nhất hai nhiệm vụ công việc có thể ứng dụng AI, đồng thời đề xuất một sản phẩm AI có tiềm năng tiếp tục phát triển sau tập huấn. Qua đó, hoạt động tập huấn không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức mà hướng tới khả năng đưa AI vào giải quyết những yêu cầu thực tiễn trong giảng dạy, nghiên cứu và quản lý.

Hình thành nền tảng ứng dụng AI đồng bộ và bền vững

Sau chương trình, Viện định hướng từng bước xây dựng AI Toolkit – bộ công cụ hỗ trợ ứng dụng AI, dự kiến bao gồm: hướng dẫn sử dụng AI (AI Guidelines), thư viện câu lệnh (Prompt Library), bộ biểu mẫu (Templates), các trường hợp ứng dụng (AI Use Cases), quy trình làm việc có sự hỗ trợ của AI (AI Workflows), tài liệu tập huấn và hệ thống ví dụ minh chứng.

Đặc biệt, chương trình quán triệt nguyên tắc xuyên suốt: “AI hỗ trợ – Con người kiểm soát – Con người chịu trách nhiệm”. Theo đó, AI được sử dụng để nâng cao hiệu suất, mở rộng khả năng xử lý công việc; con người giữ vai trò kiểm chứng, đánh giá và quyết định cuối cùng.

Thông qua chương trình tập huấn, đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên từng bước chuyển từ nhận thức về AI sang năng lực lựa chọn, ứng dụng và kiểm soát AI trong từng nhiệm vụ cụ thể. Đây cũng là bước đi thiết thực trong lộ trình nâng cao năng lực số, thúc đẩy đổi mới hoạt động chuyên môn và xây dựng môi trường làm việc thích ứng với sự phát triển của công nghệ tại Viện.