NHÓM NGHIÊN CỨU VIỆN REK DỊCH VÀ CHIA SẺ MIỄN PHÍ CÁC HƯỚNG DẪN CỦA HIỆP HỘI BIÊN TẬP CHÂU ÂU EASE

Nhằm góp phần thúc đẩy thực hành truyền thông học thuật có trách nhiệm, nhóm cộng tác viên và nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu Giáo dục và Chuyển giao Tri thức (viện REK), Trường Đại học Thành Đô đã dịch, biên tập và chia sẻ miễn phí một số tài liệu hướng dẫn quan trọng của Hiệp hội Biên tập châu Âu EASE thông qua thư viện OESR.

Trong bối cảnh hoạt động công bố khoa học ngày càng đòi hỏi sự chuẩn mực, minh bạch và liêm chính, các tài liệu hướng dẫn thực hành dành cho tác giả, phản biện, biên tập viên và nhà nghiên cứu có vai trò đặc biệt quan trọng. Nhằm đưa các tài nguyên quốc tế uy tín đến gần hơn với cộng đồng học thuật Việt Nam, nhóm cộng tác viên và nghiên cứu viên của Viện Nghiên cứu Giáo dục và Chuyển giao Tri thức (viện REK), Trường Đại học Thành Đô đã thực hiện dịch thuật và chia sẻ miễn phí các hướng dẫn của Hiệp hội Biên tập châu Âu (European Association of Science Editors – EASE).Các bản dịch hiện được giới thiệu và phổ biến trên thư viện OESR – thư viện số về giáo dục mở và khoa học mở của Trường Đại học Thành Đô.

Hiệp hội EASE vốn có kho tài liệu tập hợp các tài liệu từ các bộ công cụ, cộng đồng chuyên môn, chi hội khu vực và các bên thứ ba uy tín, phục vụ nhu cầu tra cứu của tác giả, nhà nghiên cứu, biên tập viên, phản biện và nhà xuất bản. Ba tài liệu được dịch và chia sẻ trong đợt này gồm: “Viết bài nghiên cứu: Lời khuyên từ Ban biên tập EASE”, “Khuyến nghị về Việc Sử dụng Trí tuệ Nhân tạo trong Truyền thông Học thuật” và “Bảng kiểm đạo đức dành cho tác giả [Hướng dẫn của EASE]”. Trong đó, tài liệu về viết bài nghiên cứu cung cấp các khuyến nghị thực hành về lựa chọn tạp chí, xây dựng bản thảo, trình bày hình bảng, đạo đức nghiên cứu và quy trình nộp bài.

Tài liệu “Khuyến nghị về Việc Sử dụng Trí tuệ Nhân tạo trong Truyền thông Học thuật” tập trung vào một chủ đề đang được quan tâm đặc biệt trong xuất bản khoa học: việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn và trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong viết bản thảo, phản biện, biên tập và quản lý xuất bản. Bản hướng dẫn của EASE nhấn mạnh yêu cầu sử dụng AI một cách có trách nhiệm, minh bạch và có khai báo phù hợp.

Tài liệu “Bảng kiểm đạo đức dành cho tác giả” hỗ trợ tác giả rà soát các vấn đề cốt lõi trước và trong quá trình nộp bản thảo, bao gồm tính nguyên gốc của công bố, quyền tác giả, thực hành nghiên cứu có đạo đức, nguồn tài trợ, xung đột lợi ích và lời cảm ơn. Theo EASE, bảng kiểm này được thiết kế để tác giả sử dụng khi nộp bài cho các tạp chí khoa học, nhằm giúp khai báo chính thức về tính liêm chính đạo đức của nghiên cứu và các thông tin cần cung cấp cho biên tập viên và nhà xuất bản.

Hoạt động dịch thuật và chia sẻ các tài liệu này là một phần trong nỗ lực rộng hơn của Viện REK và Trường Đại học Thành Đô nhằm thúc đẩy khoa học mở, giáo dục mở và văn hóa học thuật có trách nhiệm tại Việt Nam. Việc cung cấp các tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Việt giúp giảng viên, nghiên cứu viên, học viên sau đại học và sinh viên tiếp cận dễ dàng hơn với các chuẩn mực quốc tế về viết và xuất bản học thuật.

Trước đó, nhóm nghiên cứu của viện REK cũng dịch và giới thiệu các hướng dẫn về đạo đức xuất bản của Uỷ ban COPE, nhằm góp phần xây dựng một môi trường nghiên cứu minh bạch, liêm chính và chuyên nghiệp hơn trong cộng đồng học thuật Việt Nam.