KỲ THI KHÔNG PHẢI “PHÁN QUYẾT CUỐI CÙNG” CHO TƯƠNG LAI: ĐỒNG HÀNH CÙNG 2K8 TRONG GIAI ĐOẠN NƯỚC RÚT

“Việc trò chuyện thường xuyên, tư vấn chọn ngành, tổ chức các buổi định hướng nghề nghiệp, hướng dẫn kỹ năng ôn tập, kỹ năng nghỉ ngơi và quản lý thời gian đều có ý nghĩa thiết thực. Khi học sinh hiểu rằng kỳ thi là một cột mốc quan trọng nhưng không phải “phán quyết cuối cùng” cho tương lai, các em sẽ có tâm thế nhẹ nhàng hơn”.

Đó là một trong những chia sẻ của TS. Nguyễn Thuý Vân, Phó Hiệu trưởng thường trực Trường Đại học Thành Đô tại Livestream “Chọn sai ngành thì sao”, chương trình được thực hiện tại Trường Đại học Thành Đô sáng ngày 17/5, với sự tham gia của khách mời là TS. Nguyễn Thuý Vân, Phó Hiệu trưởng và Hà Pu – KOC nhận được sự yêu mến từ các bạn học sinh, sinh viên. 

Tiến sĩ Nguyễn Thúy Vân hiện là Phó Hiệu trưởng Thường trực Trường Đại học Thành Đô, với gần 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục, trong đó có hơn 12 năm gắn bó và đồng hành cùng công tác đào tạo của Nhà trường. Không chỉ tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, cô còn là diễn giả khách mời của nhiều chương trình uy tín như Đài Tiếng nói Việt Nam VOV, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, Ngày hội Tuyển sinh – Hướng nghiệp cùng nhiều diễn đàn giáo dục, truyền cảm hứng cho học sinh, sinh viên trên hành trình định hướng nghề nghiệp và phát triển bản thân.

Chương trình tập trung “gỡ rối” cho học sinh trước mùa thi với nhiều câu hỏi được quan tâm như: nên chọn ngành theo sở thích, năng lực hay nhu cầu thị trường; nếu chọn sai ngành thì sao; làm thế nào để giảm áp lực trong giai đoạn ôn thi và xét tuyển đại học.

Theo các khách mời, việc chọn ngành không nên chỉ dựa vào một yếu tố duy nhất mà cần là sự cân bằng giữa sở thích cá nhân, năng lực và xu hướng nghề nghiệp trong tương lai. Dù là Công nghệ thông tin, Marketing, Kế toán, Luật hay bất kỳ ngành học nào, cơ hội luôn tồn tại đối với những người chủ động học hỏi, có kỹ năng và khả năng thích nghi tốt.

Đặc biệt, thông điệp “chọn sai ngành không có nghĩa là mất tất cả” đã nhận được nhiều sự đồng cảm từ học sinh tham gia chương trình. Điều quan trọng là hiểu bản thân, sẵn sàng điều chỉnh và giữ tinh thần lạc quan trước những thay đổi.

Áp lực không chỉ đến từ bài vở

Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học đang đến gần. Cùng với áp lực ôn tập, nhiều học sinh lớp 12 còn đối diện với những lo lắng về chọn ngành, chọn trường. Trong giai đoạn nước rút, việc giải tỏa tâm lý cho học sinh cuối cấp cần được nhà trường, phụ huynh và xã hội quan tâm đúng mức.

Theo kế hoạch năm học 2025 – 2026, kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6. Đây là giai đoạn nhiều học sinh rơi vào trạng thái căng thẳng khi vừa phải hoàn thành chương trình học, ôn luyện, vừa đưa ra quyết định quan trọng cho tương lai.

Với học sinh lớp 12, áp lực thi cử không đơn thuần là khối lượng kiến thức. Nhiều em còn căng thẳng vì so sánh mình với bạn bè, vì băn khoăn “mình có chọn đúng ngành không”, “nếu không đỗ trường mong muốn thì sao”, hoặc “bố mẹ sẽ thất vọng thế nào nếu kết quả không như kỳ vọng”…

Trao đổi về những băn khoăn trên của học sinh, TS. Nguyễn Thúy Vân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thành Đô cho rằng, học sinh cuối cấp đang đối diện với áp lực từ nhiều phía. Những áp lực này nếu không được tháo gỡ kịp thời có thể tác động mạnh đến tâm lý học sinh.

“Có em ăn không ngon, ngủ không yên, lo lắng kéo dài, thậm chí quên mất những kiến thức mà trước đó tưởng như đã nắm vững. Trong mùa thi, trạng thái tinh thần bất ổn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, ghi nhớ và thể hiện năng lực thật của học sinh”, TS. Nguyễn Thúy Vân chia sẻ.

Thực tế, không ít học sinh còn chịu áp lực từ chính tình yêu thương của cha mẹ. Sự quan tâm, kỳ vọng nếu không được thể hiện đúng cách có thể trở thành gánh nặng vô hình.

Đồng hành để kỳ thi là “cột mốc trưởng thành”

Theo các chuyên gia giáo dục, trong giai đoạn ôn thi nước rút, phụ huynh cần chuyển từ vai trò “giám sát” sang “đồng hành”. Sự đồng hành này không chỉ là chuẩn bị bữa ăn, nhắc con học bài hay đưa con đi thi thử, mà quan trọng hơn là lắng nghe những lo lắng rất thật của con.

Nhiều học sinh không dám nói với cha mẹ rằng mình sợ trượt, sợ chọn sai ngành, sợ không bằng bạn bè. Càng không nói ra, nỗi lo càng lớn. Khi phụ huynh chỉ hỏi “hôm nay làm được bao nhiêu đề”, “điểm thi thử thế nào”, “đã chắc đỗ chưa”… cuộc trò chuyện dễ trở thành một cuộc kiểm tra khác.

Theo TS. Nguyễn Thúy Vân, chọn ngành, chọn trường là quyết định quan trọng nhưng không nên bị biến thành áp lực tuyệt đối. Học sinh cần căn cứ vào năng lực của bản thân và được cung cấp thông tin về ngành nghề, cơ hội học tập, việc làm và cả khả năng điều chỉnh nếu lựa chọn ban đầu chưa phù hợp. Điều quan trọng là các em hiểu mình đang chọn một lộ trình phát triển, chứ không phải bước vào một con đường không thể quay lại.

Các chuyên gia cho rằng, giải tỏa tâm lý cho học sinh cuối cấp không thể chỉ dừng ở vài lời động viên sát ngày thi. Đó cần là quá trình phối hợp giữa nhà trường và gia đình. Nhà trường nắm bắt tình hình học tập, biểu hiện tâm lý của học sinh; phụ huynh hiểu hoàn cảnh, thói quen và sức chịu đựng của con. Khi hai phía trao đổi thường xuyên, những dấu hiệu căng thẳng có thể được phát hiện sớm hơn.

Áp lực ở mức phù hợp có thể tạo động lực nhưng áp lực quá lớn sẽ làm suy giảm sự tự tin và khả năng thể hiện của học sinh. Vì vậy, điều cần thiết không phải là xóa bỏ hoàn toàn áp lực mà là giúp học sinh biết gọi tên, chia sẻ và quản lý áp lực.

“Việc trò chuyện thường xuyên, tư vấn chọn ngành, tổ chức các buổi định hướng nghề nghiệp, hướng dẫn kỹ năng ôn tập, kỹ năng nghỉ ngơi và quản lý thời gian đều có ý nghĩa thiết thực. Khi học sinh hiểu rằng kỳ thi là một cột mốc quan trọng nhưng không phải “phán quyết cuối cùng” cho tương lai, các em sẽ có tâm thế nhẹ nhàng hơn”, TS. Nguyễn Thúy Vân chia sẻ.

Thông qua những chương trình đồng hành, tư vấn hướng nghiệp và chia sẻ kỹ năng, Trường Đại học Thành Đô mong muốn góp phần giúp học sinh cuối cấp có thêm sự tự tin, tâm thế tích cực và góc nhìn cởi mở hơn trước kỳ thi quan trọng của tuổi học trò.