GIÁO TRÌNH “HÓA DƯỢC – TẬP I”: CÔNG TRÌNH HỌC THUẬT MANG DẤU ẤN ĐỔI MỚI TRONG ĐÀO TẠO DƯỢC HỌC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔ

Trong bối cảnh khoa học Dược học hiện đại phát triển nhanh chóng với sự cập nhật liên tục của tri thức, công nghệ và các tiêu chuẩn chuyên môn quốc tế, yêu cầu về hệ thống học liệu chuyên ngành ngày càng trở nên quan trọng. Đặc biệt, đối với lĩnh vực Hóa Dược – học phần nền tảng trong đào tạo Dược sĩ đại học, việc xây dựng giáo trình bài bản, cập nhật và có tính ứng dụng cao không chỉ phục vụ đào tạo mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Dược trong tương lai.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Nhóm nghiên cứu Viện Y – Dược, Trường Đại học Thành Đô thực hiện biên soạn và xuất bản Giáo trình “Hóa Dược – Tập I”, công trình học thuật được đầu tư chuyên sâu về nội dung chuyên môn, phương pháp tiếp cận và tính ứng dụng thực tiễn.

Hóa Dược – môn học “xương sống” trong đào tạo Dược sĩ

Hóa Dược là ngành khoa học nghiên cứu về cấu trúc hóa học, nguồn gốc, cơ chế tác dụng và mối liên hệ giữa cấu trúc – hoạt tính sinh học của các hợp chất dùng làm thuốc. Đây là môn học giữ vai trò trung tâm trong chương trình đào tạo Dược sĩ đại học, kết nối kiến thức từ các môn khoa học cơ sở như Hóa hữu cơ, Hóa phân tích, Sinh hóa đến các học phần chuyên ngành như Dược lý, Bào chế, Kiểm nghiệm thuốc và Dược lâm sàng.

Không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết, Hóa Dược còn giúp sinh viên hình thành tư duy khoa học trong nghiên cứu, phát triển, kiểm nghiệm và sử dụng thuốc hợp lý. Vì vậy, chất lượng của giáo trình Hóa Dược có ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực chuyên môn và khả năng hành nghề của người học sau khi tốt nghiệp.

Giáo trình được xây dựng theo hướng hiện đại và hội nhập

Trong nhiều năm qua, các giáo trình Hóa Dược truyền thống đã đóng vai trò quan trọng trong đào tạo ngành Dược tại Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, nhiều phương pháp nghiên cứu hiện đại như SAR (Structure – Activity Relationship), docking phân tử, mô hình hóa cấu trúc thuốc hay thiết kế thuốc dựa trên cấu trúc ngày càng trở thành xu hướng quan trọng trong lĩnh vực Hóa Dược.

Giáo trình “Hóa Dược – Tập I” được xây dựng trên tinh thần kế thừa các giá trị học thuật trước đây, đồng thời cập nhật những tiến bộ mới của Hóa Dược hiện đại. Nội dung giáo trình được thiết kế theo hướng phân loại thuốc dựa trên tác dụng dược lý, giúp người học dễ tiếp cận và hệ thống hóa kiến thức.

Với 14 chương được xây dựng logic và có tính liên kết cao, giáo trình không chỉ giới thiệu các thuốc điển hình mà còn phân tích sâu mối liên hệ giữa cấu trúc hóa học – tính chất lý hóa – hoạt tính sinh học của thuốc theo định hướng SAR. Đây là điểm nổi bật giúp sinh viên hiểu bản chất tác dụng của thuốc thay vì học theo phương pháp ghi nhớ đơn thuần.

Bên cạnh đó, giáo trình cũng cập nhật nhiều nội dung về tiêu chuẩn kiểm nghiệm, định tính, định lượng và bảo quản thuốc theo Dược điển Việt Nam V cùng các Dược điển quốc tế mới nhất như USP, BP và JP.

Kết hợp giữa kinh nghiệm đào tạo và nghiên cứu hiện đại

Quá trình biên soạn giáo trình được triển khai từ năm 2024 với sự tham gia của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học có chuyên môn sâu và nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy cũng như nghiên cứu Hóa Dược.

Chủ biên của giáo trình là PGS.TS. Trần Đức Hậu – tác giả bộ giáo trình Hóa Dược đã được sử dụng rộng rãi trong đào tạo Dược sĩ đại học trên toàn quốc trong nhiều năm qua. Đồng hành trong quá trình biên soạn là TS. Nguyễn Ngọc Linh, giảng viên, nhà nghiên cứu có nhiều công bố quốc tế trong lĩnh vực hóa học dược chất, hợp chất thiên nhiên có hoạt tính sinh học, docking phân tử và vật liệu y sinh.

Sự kết hợp giữa nền tảng đào tạo truyền thống và định hướng nghiên cứu hiện đại đã tạo nên chiều sâu học thuật cho giáo trình, đồng thời giúp tài liệu vừa bảo đảm tính nền tảng, vừa tiệm cận xu hướng phát triển mới của khoa học Dược học.

Giá trị ứng dụng rộng rãi trong đào tạo và nghiên cứu

Không chỉ phục vụ hoạt động giảng dạy nội bộ, Giáo trình “Hóa Dược – Tập I” còn có giá trị tham khảo đối với giảng viên, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và những người làm công tác chuyên môn trong lĩnh vực Dược học.

Giáo trình được thiết kế theo hướng trực quan hóa kiến thức với hệ thống sơ đồ phản ứng, bảng tổng hợp công thức, hình minh họa và bài tập vận dụng, giúp nâng cao hiệu quả học tập và giảng dạy. Các thuật ngữ chuyên ngành cũng được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế INN và IUPAC nhằm hỗ trợ người học tiếp cận hệ thống thuật ngữ chuyên môn thống nhất trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, bản thảo giáo trình đã trải qua nhiều vòng phản biện, hiệu đính và nghiệm thu chuyên môn bởi các chuyên gia trong và ngoài Trường Đại học Thành Đô nhằm bảo đảm tính chính xác, tính cập nhật và khả năng ứng dụng thực tiễn của tài liệu.

Dấu ấn học thuật từ Trường Đại học Thành Đô

Việc xuất bản Giáo trình “Hóa Dược – Tập I” tiếp tục cho thấy định hướng phát triển học thuật, xây dựng hệ thống học liệu nội sinh và nâng cao năng lực tự chủ đại học của Trường Đại học Thành Đô. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai các giáo trình chuyên ngành khác theo hướng hiện đại, hội nhập và gắn với thực tiễn nghề nghiệp.

Đồng thời, công trình còn là sản phẩm nghiên cứu nhận được sự đồng hành và tài trợ từ Quỹ học bổng Sau tiến sĩ Ngô Xuân Độ – quỹ học thuật nhằm hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo tại Trường Đại học Thành Đô.

Sách sẽ được giới thiệu rộng rãi đến cộng đồng chuyên môn, học thuật trong Lễ ra mắt vào ngày 30/05/2026 tại Hội trường The Koi. Sự kiện sẽ có sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, sinh viên, đại diện các cơ sở đào tạo, bệnh viện, doanh nghiệp Dược cùng các đối tác chuyên môn trong lĩnh vực khoa học sức khỏe.